Útiveitingar í Reykjavík: leyfi, útiveitingatími, hávaði og reykingar

Nokkrir hlýir dagar í Reykjavík fylla hvert útiborð í bænum. Best er að vinna leyfismálin yfir veturinn eða snemma vors, svo að útisvæðið sé tilbúið þegar sólin kemur. Reglurnar hér miðast við október 2026.

Þarftu útiveitingaleyfi?

Það fer eftir því hvort þú veitir áfengi úti. Borgin orðar það svona:

„Allir veitingastaðir sem vilja bjóða gestum sínum að þiggja áfengar veitingar úti þurfa útiveitingaleyfi.“¹

Sumir staðir geta notað eigin lóð og allir geta sótt um afnot af borgarlandi. Borgarland er allt svæði utan einkalóða, til dæmis stéttir, garðar, torg og götur.¹

Rekstraraðilum sem selja ekki áfengar veitingar er heimilt að setja borð og stóla upp við húsvegg „án frekari leyfa“.¹ Ef þú ætlar þér meira en það skaltu spyrja borgina fyrst.

Fjögur skref á borgarlandi

Fyrir útiveitingasvæði með áfengi á borgarlandi nefnir borgin fjögur skref:¹

1. Umsókn. Þú fyllir út umsókn um afnot af borgarlandi á Mínum síðum.
2. Teikning. Teikningin sýnir útisvæðið með öllum málum og fjölda borða og stóla. Ekki er gerð krafa um að arkitekt geri hana.
3. Samningur. Skrifstofa samgangna og borgarhönnunar metur teikninguna. Ef hún er samþykkt færðu sendan samning til rafrænnar undirritunar.
4. Rekstrarleyfi. Þú sendir undirritaðan samning og teikninguna til sýslumanns. Sýslumaður sendir málið í umsagnarferli og ef engar athugasemdir berast gefur hann út rekstrarleyfi með heimild til útiveitinga. Þá máttu byrja að veita úti.

Ef þú sækir um rekstrarleyfi í fyrsta sinn þarftu að taka sérstaklega fram að þú sækir líka um útiveitingar. Ef leyfið þitt nær ekki til útiveitinga sækirðu um breytingu á því hjá sýslumanni.¹ Lög um veitingastaði nefna heimild til útiveitinga meðal skilyrða sem koma fram í rekstrarleyfi.³

Reglur um sjálft svæðið

• Borð og stólar eiga að vera innan samþykkta svæðisins á teikningunni. Borgin staðsetur þau þannig að viðbragðsaðilar komist leiðar sinnar, og lögreglan hefur eftirlit með því.¹
• Alltaf þarf að vera rúm fyrir gangandi fólk fram hjá svæðinu.²
• Þú þrífur svæðið og næsta nágrenni þegar þörf er á, og alltaf þegar útiveitingatíma lýkur.²
• Til að hækka leyfilegan gestafjölda þarf að sækja um byggingarleyfi hjá byggingarfulltrúa.¹
• Ef þú fylgir ekki tilmælum borgarinnar eða skilmálum samningsins getur borgin rift honum með 30 daga fyrirvara. Sýslumaður er þá látinn vita og heimild til útiveitinga í rekstrarleyfinu er afturkölluð.¹

Til hvað klukkan má veita úti?

Í reglum borgarráðs frá febrúar 2026 segir:

„Útiveitingar áfengis má almennt ekki heimila lengur en til kl. 22.00.“²

Þó má heimila útiveitingar áfengis til kl. 23.30 á svæði með rýmri miðborgarheimildum og við sérstakar aðstæður, til dæmis þegar staðurinn er langt frá annarri byggð.² Útiveitingatíminn þinn stendur í rekstrarleyfinu og hann getur verið styttri en þetta.²

Afgreiðslutíminn inni er sér mál. Í miðborginni getur hann náð til kl. 3 eða lengur um helgar, en útisvæðið lokar samt á sínum tíma. Greinin Áfengisveitingar fjallar um afgreiðslutímann inni.

Hávaði og hátalarar

Um hátalara gildir að heilbrigðiseftirlitið metur hvert tilvik og skoðar áhrifin á nágrennið. Borgin bætir við:

„Hávaðamörk eru ekki metin í decibelum, heldur hvort hávaðinn sé truflandi.“¹

Þetta skýrir líka hvers vegna einn staður getur haft fleiri sæti, lengri opnunartíma eða meiri hávaða en annar. Borgin metur staðsetningu og umhverfi hvers staðar.¹

Reglugerð um hávaða setur samt mörkin sem rekstraraðilar miða við. Rekstraraðili á að miða rekstur sinn við að hljóðstig í byggðinni í kring fari ekki yfir mörkin í töflu III.⁴ Mörkin eru jafngildishljóðstig (LAeq) í dB við húsvegg:

Reglugerðin setur líka mörk fyrir gesti á stöðum þar sem fólk dvelur í skamman tíma, þar á meðal á útiskemmtunum: 95 dB(A) jafngildishljóðstig, 110 dB(A) hámarkshljóðstig og 130 dB(C) hæsta hljóðtopp.⁴

Má reykja á útisvæði veitingastaðar?

Reykingar eru bannaðar í þjónusturými fyrirtækja, til dæmis á veitinga- og skemmtistöðum. Sama gildir um tilsvarandi svæði utan húss ef þau eru ekki nægilega opin til að tryggja viðunandi loftstreymi.⁵

Reglugerð um takmörkun tóbaksreykinga útfærir þetta nánar:⁶

• Leyfa má reykingar á útisvæði sem er undir beru lofti.
• Sé svæðið undir þaki, föstu eða hreyfanlegu, má aðeins leyfa reykingar ef það er að hámarki lokað að ¾ hlutum með veggjum eða öðru, og nægt loftstreymi er upp í gegnum þakið eða meðfram þakskegginu.
• Tóbaksreykur má ekki berast inn í húsnæði staðarins eða annarra, hvorki um dyr, glugga né loftinntök.

Þessar reglur segja hvar má leyfa reykingar. Þú getur samt haft útisvæðið reyklaust.

Um rafrettur telja lögin upp hvar notkun þeirra er bönnuð: í þjónusturýmum opinberra stofnana og félagasamtaka, í skólum og húsnæði fyrir starf barna, á heilbrigðisstofnunum og í almenningsfarartækjum.⁷ Veitingastaður í einkarekstri er ekki á þeim lista. Þetta er okkar lestur á lögunum, svo spurðu heilbrigðiseftirlitið ef þú ert í vafa. Á þínu útisvæði ráða húsreglurnar þínar.

Hvað kostar þetta?

Borgin birtir gjaldskrá fyrir afnotaleyfi af borgarlandi. Árið 2026 kostar leyfi frá 55.400 kr. í umfangsflokki 1 upp í 814.400 kr. í umfangsflokki 4, og hvert leyfi gildir í mesta lagi eitt ár.⁸ Útiveitingar eru ekki nefndar í gjaldskránni, svo við getum ekki sagt hvaða flokkur á við eða hvort sérstök leiga bætist við. Spurðu borgina um verðið fyrir þitt svæði áður en þú gerir áætlun fyrir sumarið.

Dæmi: lítið kaffihús með sex borð úti

Halla rekur kaffihús í flokki II við götu í miðborginni. Hún vill sex borð á stéttinni fyrir framan, með léttvíni og bjór.

1. Í mars mælir hún stéttina og teiknar svæðið með sex borðum og tólf stólum. Hún skilur eftir greiða leið fyrir gangandi fólk.
2. Hún sækir um á Mínum síðum og hleður teikningunni upp.
3. Borgin samþykkir teikninguna og sendir samninginn. Hún undirritar hann rafrænt.
4. Hún sendir undirritaðan samning og teikninguna til sýslumanns og sækir um breytingu á rekstrarleyfinu.
5. Þegar nýja leyfið kemur les hún útiveitingatímann. Þar stendur kl. 22, svo hún tekur síðustu glösin inn fyrir þann tíma.
6. Hún hefur lítinn hátalara innan við dyrnar, stillir hann lágt og biður nágrannana á efri hæðinni að láta sig vita ef hann truflar.

Í salnum og borðunum í kassakerfinu bætir hún útisvæðinu við sem sérstöku svæði. Þá sér starfsfólkið strax hvaða borð eru úti.

Frá 1. janúar 2027

Ný lög færa heilbrigðiseftirlit samkvæmt lögum um hollustuhætti og mengunarvarnir frá heilbrigðisnefndum sveitarfélaga til ríkisstofnunarinnar Umhverfis- og orkustofnunar.⁹ Hávaði heyrir undir það eftirlit. Frá 2027 breytist því hver metur hátalarana og veitir umsögn um leyfið. Skref borgarinnar og útiveitingatíminn haldast óbreytt.

Önnur sveitarfélög hafa sínar eigin reglur um útiveitingar. Utan Reykjavíkur er best að byrja hjá sveitarfélaginu og sýslumanni.