Greiðslur
Hvað kosta kortagreiðslur? Milligjöld, þjónustugjöld og samanburður tilboða
Úr hverju færslugjaldið á kortagreiðslum er sett saman, hvaða hámark gildir á Íslandi og hvernig þú berð saman tilboð frá færsluhirðum.
Efni greinarinnar
Flestir gestir á íslenskum veitingastöðum greiða með korti og hverri kortagreiðslu fylgir gjald. Á mánaðaryfirlitinu er gjaldið oft ein tala, en það er sett saman úr þremur hlutum. Ef þú þekkir hlutana þrjá er auðveldara að lesa yfirlitið, bera saman tilboð og spyrja færsluhirðinn réttu spurninganna.
Greinin lýsir reglunum eins og þær eru í október 2026.
Þrír hlutar færslugjaldsins
Færsluhirðirinn er fyrirtækið sem tekur við kortagreiðslunni fyrir þig og leggur peninginn inn á bankareikninginn þinn. Heildargjaldið sem þú greiðir honum heitir þjónustugjald söluaðila.2 Það skiptist svona:
| Hluti | Hver fær hann | Hver ákveður hann |
|---|---|---|
| Milligjald | Bankinn sem gaf út kort gestsins | Kortafyrirtækið, innan lögbundins hámarks |
| Kerfisgjald | Kortafyrirtækið, til dæmis Visa eða Mastercard | Kortafyrirtækið |
| Álag færsluhirðis | Færsluhirðirinn þinn | Samningurinn þinn við færsluhirðinn |
Milligjaldið er eini hlutinn sem lög setja hámark á. Kerfisgjaldið og álag færsluhirðisins eru verð á markaði. Þar er munurinn á tilboðum og þar er svigrúm til að semja.
Hámark á milligjöldum
Með lögum nr. 31/2019 fékk reglugerð ESB nr. 2015/751 lagagildi á Íslandi. Lögin tóku gildi 1. september 2019.1 Reglugerðin setur tvö hámörk fyrir kort einstaklinga:2
- Debetkort: mest 0,2 % af upphæð greiðslunnar.
- Kreditkort: mest 0,3 % af upphæð greiðslunnar.
Hvert ríki má setja lægra hámark á innlendar debetkortafærslur. Í lögunum var ráðherra falið að meta innan tveggja ára hvort það ætti að gera hér.1 Ráðuneytið hélt samráð árið 2021 og niðurstaðan var að breyta hámarkinu ekki. Það er því áfram 0,2 %.3
Kort sem hámarkið nær ekki til
Hámarkið gildir ekki um öll kort. Þessar greiðslur falla utan þess:2
- Fyrirtækjakort. Þetta eru kort sem eru gefin út til fyrirtækja og skuldfærð beint á reikning fyrirtækisins.
- Þriggja aðila kortakerfi. Þar gefur kortafyrirtækið sjálft út kortið og sér líka um færsluhirðinguna. American Express er þekktasta dæmið.
- Kort sem eru gefin út utan EES. Reglugerðin gildir þegar bæði útgefandi kortsins og færsluhirðirinn eru innan EES. Kort frá banka í Bandaríkjunum eða Bretlandi fellur utan hennar.
Síðasta atriðið skiptir máli á Íslandi, því margir gestir eru ferðamenn með kort sem eru gefin út utan EES. Biddu færsluhirðinn að sýna þessi kort í sérlínum, svo þú sjáir hvað þau kosta þig.
Hvað kortagreiðslur kosta söluaðila á Íslandi
Seðlabanki Íslands safnar árlega gögnum um kostnað við greiðslumiðlun. Í riti frá janúar 2025 áætlar bankinn að söluaðilar hafi greitt færsluhirðum um 17,2 ma.kr. vegna greiðslukorta árið 2023.4
Í sama riti kemur fram meðalgjald á hverja færslu árið 2023:4
| Tegund korts | Meðalgjald á færslu, 2023 |
|---|---|
| Debetkort | um 60 kr. |
| Kreditkort | um 160 kr. |
Þetta eru meðaltöl yfir alla söluaðila, ekki verð sem þú getur gengið að. Í ritinu kemur fram að gjöld af debetkortum eru lægri af því að milligjaldið er lægra.4
Dæmi úr veitingarekstri
Fjögurra manna borð greiðir 12.000 kr. fyrir kvöldmatinn með einu korti. Svona hátt getur milligjaldið mest orðið:
| Kort | Hámark milligjalds | Mesta milligjald af 12.000 kr. |
|---|---|---|
| Íslenskt debetkort einstaklings | 0,2 % | 24 kr. |
| Íslenskt kreditkort einstaklings | 0,3 % | 36 kr. |
| Fyrirtækjakort eða kort utan EES | Ekkert hámark í reglugerðinni | Kortafyrirtækið ákveður |
Kerfisgjaldið og álag færsluhirðisins bætast ofan á þessar tölur. Ef yfirlitið sýnir miklu hærri upphæð fyrir debetkortagreiðslu er mismunurinn að mestu kerfisgjald og álag. Það er sá hluti sem þú getur samið um.
Eitt verð eða sundurliðað verð
Færsluhirðar bjóða verð á tvo vegu.
- Blandað verð er eitt gjald fyrir öll kort, til dæmis ein prósenta fyrir allt. Það er auðvelt að lesa en þú sérð ekki hvað hvert kort kostar.
- Sundurliðað verð sýnir milligjald, kerfisgjald og álag fyrir hverja tegund og hvert vörumerki korta. Á ensku heitir það oft „interchange plus plus“.
Samkvæmt reglugerðinni á færsluhirðirinn að bjóða sundurliðað verð fyrir hvern flokk og hvert vörumerki korta. Þú færð blandað verð aðeins ef þú biður um það skriflega.2 Í samningnum á líka að koma fram þjónustugjaldið, milligjaldið og kerfisgjaldið fyrir hvern flokk og hvert vörumerki, nema þú biðjir skriflega um annað.
Eftir hverja greiðslu á færsluhirðirinn að gefa þér upphæðina, tilvísun og gjaldið, þar sem þjónustugjaldið og milligjaldið eru sýnd hvort í sínu lagi. Með samþykki þínu má hann draga upplýsingarnar saman og í samningnum má kveða á um að þú fáir þær að minnsta kosti einu sinni í mánuði.2
Hvaða kortum þú þarft að taka við
Samkvæmt reglunni um að taka við öllum kortum gildir að ef þú tekur við debetkortum einstaklinga af einu vörumerki tekurðu við öllum debetkortum einstaklinga af því vörumerki. Sama gildir um kreditkort og fyrirframgreidd kort. Þú mátt hins vegar velja að taka ekki við fyrirtækjakortum eða öðrum kortum sem falla utan hámarksins.2
Ef þú tekur ekki við sumum kortum þarftu að segja gestum það skýrt. Upplýsingarnar eiga að vera við innganginn og þar sem gestir greiða, ásamt upplýsingum um kortin sem þú tekur við. Í netsölu eiga þær að vera á vefnum áður en gesturinn pantar.2 Neytendastofa hefur eftirlit með þessari reglu.1
Reglugerðin leyfir þér líka að beina gestum að greiðsluleiðinni sem þú kýst og að segja þeim hvað hver leið kostar þig.2
Svona berðu saman tvö tilboð
Biddu hvern færsluhirði um sömu upplýsingar og settu svörin hlið við hlið.
- Sundurliðað verð fyrir íslensk debetkort, íslensk kreditkort, fyrirtækjakort og kort utan EES.
- Fast gjald á hverja færslu, í krónum, til viðbótar við prósentuna.
- Mánaðargjöld: leigu á posa, reikningsgjald og lágmarksgjald á mánuði.
- Hvenær peningurinn kemur inn á reikninginn og hvort hraðari útgreiðsla kostar meira.
- Gjald fyrir endurkröfu og endurgreiðslu.
- Lengd samnings og uppsagnarfrest.
Taktu svo einn venjulegan mánuð úr eigin sölu, með raunverulegri skiptingu milli debetkorta, kreditkorta og erlendra korta, og reiknaðu heildarkostnaðinn fyrir hvert tilboð. Lág prósenta getur kostað meira en hærri prósenta ef föstu gjöldin eru há.
Í Resto heldurðu samningnum við færsluhirðinn þinn og semur beint við hann um kortagjöldin. Resto tengist posum frá fleiri en einum færsluhirði, svo þú getur borið saman tilboð og skipt ef betra býðst. Sjá greiðslur í Resto.
Tap to Pay í símanum og PCI MPoC
Með Tap to Pay tekur síminn við snertilausu korti án sérstaks posa. PCI MPoC er öryggisstaðall frá PCI Security Standards Council fyrir slíkar greiðslulausnir í venjulegum símum.5
Staðallinn gildir um fyrirtækin sem smíða og reka lausnirnar. Óháðar prófunarstofur meta hverja lausn og ráðið heldur lista yfir samþykktar lausnir. Ráðið hvetur söluaðila og færsluhirða þeirra til að velja lausn af listanum.5 Spurðu færsluhirðinn hvort Tap to Pay-lausnin sem þú notar sé á lista PCI. Lestu meira um kassakerfi í símanum.